Forumantwoord is geen bestekwijziging: Raad van State trekt duidelijke lijn!
Forumantwoord is geen bestekwijziging: Raad van State trekt duidelijke lijn!
In een recent arrest van 8 december 2025 (nr. 265.104) bevestigt de Raad van State een belangrijk principe voor de praktijk van overheidsopdrachten: niet elk antwoord op het forum van e-Procurement vormt een wijziging van het bestek.
- Feiten
VDAB schreef een overheidsopdracht uit voor een raamovereenkomst inzake outplacementbegeleiding in het kader van het Sociaal Interventiefonds (SIF5).
De opdracht werd geplaatst via een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking en was opgesplitst in tien percelen, namelijk negen regionale percelen en één Vlaams perceel.
Voor de selectie moesten de inschrijvers hun ervaring, deskundigheid en draagkracht aantonen aan de hand van referenties (max. 3 referenties in de voorbije 3 jaar).
- Voor de percelen < 200 werknemers: referenties waarbij inschrijver op jaarbasis minimaal het aantal getroffen werknemers begeleid heeft < 200 werknemers
- Voor perceel Vlaams > 200 werknemers: referenties waarbij inschrijver op jaarbasis minimaal het aantal getroffen werknemers begeleid heeft > 200 werknemers
De verzoekende partij schreef in voor meerdere percelen en beoogde in het meest gunstige scenario drie percelen te verkrijgen.
De opdracht werd op 24 oktober 2025 gegund aan verschillende inschrijvers en de verzoekende partij kreeg één perceel toegewezen.
De verzoekende partij stelde daarop een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in tegen de gunningsbeslissing.
- Standpunten van de verzoekende partij
De verzoekende partij voerde aan dat haar draagkracht onjuist was beoordeeld. Volgens haar voldeed zij wel degelijk aan de vereiste draagkracht om meerdere percelen te verkrijgen en mocht de aanbestedende overheid zich niet beperken tot een berekening op jaarbasis, maar moest zij rekening houden met andere berekeningswijzen over de volledige referentieperiode.
Hiernaast voerde verzoekende partij niet alleen aan dat het selectiecriterium strijdig was met de overheidsopdrachtenwetgeving en de algemene beginselen, maar stelde ook dat dit criterium op oneigenlijke wijze was gewijzigd door middel van vraag en antwoord op het forum van e-Procurement. Volgens haar vormden de verduidelijkingen in de antwoorden op het forum in werkelijkheid een inhoudelijke wijziging van het bestek, die niet door het bevoegde orgaan was genomen en daarom het voorwerp had moeten uitmaken van een formeel rechtzettingsbericht.
- Beoordeling door de Raad van State
De Raad van State onderzocht of er sprake was van een ernstig middel dat een schorsing kon rechtvaardigen
Wat de draagkracht betreft, stelde de Raad vast dat de opdrachtdocumenten duidelijk vereisten dat de draagkracht op jaarbasis moest worden aangetoond. De verzoekende partij had echter de aantallen over meerdere jaren opgeteld om tot een hoger totaal te komen. Volgens de Raad mocht de aanbestedende overheid enkel rekening houden met het hoogste aantal trajecten in één jaar, namelijk 347, wat onvoldoende was om meerdere percelen te verkrijgen. De Raad benadrukte bijkomend dat een inschrijver zijn cijfers achteraf niet post factum kan herwerken om de wettigheid van de beslissing aan te vechten.
Wat de antwoorden op het forum op e-Procurement betreft, oordeelde de Raad dat een antwoord op een forum in beginsel een verduidelijking vormt en geen wijziging van het bestek. De verzoekende partij had niet aangetoond dat de antwoorden de inhoud of draagwijdte van het selectiecriterium daadwerkelijk hadden gewijzigd. De antwoorden verduidelijkten enkel hoe het criterium moest worden begrepen of bevestigden dat een bepaalde interpretatie correct was.
Zo werd o.a. op het forum bevestigd dat per regionaal perceel 199 trajecten op jaarbasis moesten worden aangetoond, dat voor het Vlaamse perceel 200 trajecten vereist waren en dat enkel effectief opgestarte trajecten meetelden. Bovendien bepaalde het bestek expliciet dat deze antwoorden op het forum integraal deel uitmaakten van de opdrachtdocumenten. Er was dus geen reden om een rechtzettingsbericht te publiceren.
- Conclusie
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing. Hij oordeelt dat de aanbestedende overheid de draagkracht correct heeft beoordeeld, dat het selectiecriterium onduidelijk/disproportioneel was niet kan worden gevolgd en dat het criterium niet onrechtmatig werd gewijzigd via de antwoorden op het forum.
Uit dit arrest onthouden we dat antwoorden op een forum die de essentie van het bestek niet wijzigen, als toegelaten verduidelijkingen moeten worden beschouwd. Wanneer het bestek bovendien bepaalt dat deze antwoorden integraal deel uitmaken van de opdrachtdocumenten, is geen rechtzettingsbericht vereist. Alleen wanneer essentiële wijzigingen (bv. wijziging selectiecriterium – zie ook RvS 5 februari 2025, nr. 262.253) worden doorgevoerd aan het bestek, moet de aanbestedende overheid dit vooraf formeel vastleggen (via het bevoegd orgaan) en via een rectificatiebericht bekendmaken.
